Doanh nghiệp tư nhân đã hơn 20 mà chưa lớn

Sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân rất gian nan. Môi trường kinh doanh cũng như những hạn chế về vốn, công nghệ và đặc biệt là cơ hội sớm tiếp cận thông tin các biến động chính sách vĩ mô của Nhà nước… đã khiến cho nhiều doanh nghiệp tư nhân luôn phải đi sau về cơ hội, đối mặt với độ rủi ro cao nên khó có thể nhanh chóng lớn mạnh.

Nếu tính từ Nghị quyết Đại hội VI (năm 1986) của Đảng công nhận sự tồn tại của 5 thành phần kinh tế, trong đó có doanh nghiệp tư nhân (DNTN). Tiếp đó là sự ra đời doanh nghiệp tư nhân đầu tiên ở Hà Nội: Doanh nghiệp Toàn Thắng năm 1988 đến nay đã hơn 20 năm. Nhưng vì sao hàng chục nghìn DNTN hiện nay vẫn chưa “lớn”?

Những đánh giá

Tại Hội nghị toàn quốc, được tổ chức mới đây, sơ kết tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển kinh tế tư nhân, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng nhận định: “Hai năm qua, khu vực kinh tế tư nhân vẫn tiếp tục tăng trưởng khá trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam chịu ảnh hưởng lớn của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu”.

Phó Thủ tướng động viên: “Đội ngũ doanh nghiệp vừa phải phát triển về số lượng và chất lượng theo hướng nền kinh tế được cơ cấu lại, phấn đấu đến năm 2015, kinh tế tư nhân giải quyết được từ 15 - 20 triệu lao động”.

Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc nghiên cứu của chương trình FULBRIGHT, thì cho rằng nền kinh tế Việt Nam, trong giai đoạn khó khăn của năm 2009, vẫn duy trì sức sống “dẻo dai” nhờ sự uyển chuyển; thích nghi linh hoạt của khu vực kinh tế tư nhân.

(Ảnh minh họa nguồn: nhansuvietnam.com)

Phát biểu kết luận hội nghị trên, ông Trương Tấn Sang - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đề nghị: “Từ thực tiễn tổ chức thực hiện Nghị quyết, các cấp ủy đảng, chính quyền các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân, các doanh nghiệp tư nhân tiếp tục có những kiến nghị về luật pháp, cơ chế, chính sách để nghị quyết đạt hiệu quả cao.” Đặc biệt, Ông lưu ý, cần bảo đảm sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, tiếp tục đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với khu vực kinh tế tư nhân.

Kinh tế tư nhân đã phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng: Số lượng doanh nghiệp tăng bình quân 22%/năm giai đoạn 2000 - 2009. Tỷ trọng thu ngân sách Nhà nước từ khu vực KTTN đã tăng từ 6% (năm 2002) lên trên 11% (năm 2008). Năm 2008, khu vực kinh tế ngoài nhà nước đóng góp vào GDP gần 47%, trong đó có phần đóng góp quan trọng của KTTN; một số địa phương tỉ lệ này còn cao hơn như TP Hồ Chí Minh là 51,4%, Cần Thơ là gần 73%; giải quyết trên 5 triệu việc làm mới, bình quân 800 ngàn lao động/năm, chiếm 50% lao động tăng thêm của cả nước . Doanh nghiệp tư nhân chưa “lớn” được, vì sao ?

Số lượng DNTN đã gia tăng mạnh mẽ, ước tính đến hết năm 2009 là 460.000 doanh nghiệp, tăng 15 lần trong vòng 9 năm. Song đáng tiếc, phần lớn các doanh nghiệp vẫn ở quy mô vừa và nhỏ, số doanh nghiệp tư nhân lớn còn quá khiêm tốn, trong khi các doanh nghiệp quy mô vừa cũng rất thưa thớt.

Thời gian qua, phần lớn doanh nghiệp tư nhân phát triển nhanh chóng nhờ vào các cơ hội kinh doanh thuận lợi và sự lựa chọn đúng ngành hàng, đúng thời điểm, hơn là nhờ vào các chiến lược dài hạn, được xây dựng cẩn trọng và bài bản. Vì vậy, khi đã phát triển đến một quy mô nào đó, chủ doanh nghiệp bắt đầu cảm thấy lúng túng trong việc định hướng kinh doanh cũng như trong việc quản lý điều hành doanh nghiệp. Khi đó, chỉ cần một ngoại lực từ thị trường hơi mạnh một chút hoặc có biến động về chính sách điều hành vĩ mô là doanh nghiệp sẽ gặp vấn đề.

(Ảnh minh họa nguồn: baodatviet.vn)

Trên thực tế, sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân rất gian nan. Môi trường kinh doanh cũng như những hạn chế về vốn, công nghệ và đặc biệt là cơ hội sớm tiếp cận thông tin các biến động chính sách vĩ mô của Nhà nước… đã khiến cho các doanh nghiệp tư nhân luôn phải đi sau về cơ hội, đối mặt với độ rủi ro cao nên khó có thể nhanh chóng lớn mạnh.

Trong báo cáo Top 500 doanh nghiệp lớn nhất của VietNam Report và VietNamNet công bố: đến cuối năm 2009, chỉ có 28,9% trong số các doanh nghiệp này là của khu vực tư nhân nhưng phần lớn con số tăng trưởng có được là nhờ sự góp mặt của các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa.

Số các công ty đi lên từ mô hình tư nhân, trải qua các giai đoạn từ công ty gia đình, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp lớn chỉ rất giới hạn ở một vài tên tuổi quen thuộc như: Đồng Tâm, Kinh Đô, Trung Nguyên, Hòa Phát, Hoàng Anh Gia Lai, Saigon Invest, SSI, CMC.. Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế TƯ (CIEM) và UNDP trong báo cáo mới nhất cho biết: 80% có quy mô vốn kinh doanh dưới 5 tỷ đồng và 87% sử dụng dưới 50 lao động….

Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Vũ Tiến Lộc cho biết: nhiều điểm yếu của khu vực kinh tế này vẫn chưa khắc phục được. Đó là tình trạng tự phát, nhỏ lẻ, manh mún.  Sau 10 năm thực , kích cỡ trung bình của doanh nghiệp không tăng: bình quân mỗi doanh nghiệp tư nhân có chưa đến 30 lao động. KTTN đang rất thiếu vốn; năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và hiệu quả đầu tư thấp. Chưa kể, năng lực quản trị nội bộ còn yếu, nhất là loại hình doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH...

Tổng Giám đốc Công ty Hợp Lực (Thanh Hóa) Nguyễn Văn Đệ bày tỏ: mặc dù đã có chuyển biến nhưng rõ ràng KTTN vẫn bị phân biệt đối xử. Vấn đề bức xúc nhất của doanh nghiệp đều là mặt bằng sản xuất. Doanh nghiệp cần đất để mở rộng mặt bằng sản xuất nhưng không tiếp cận được, trong khi nhiều diện tích đất để hoang, có đơn vị, cơ quan xin được rồi nhưng không triển khai dự án.

Phải sửa đổi chính sách và bản lĩnh của doanh nhân:

Để tiếp tục thực hiện Nghị quyết 14-NQ/TW (khóa IX) về phát triển kinh tế tư nhân, Ban Bí thư yêu cầu sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các quy định về pháp luật, cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính để tạo điều kiện hơn nữa cho kinh tế tư nhân phát triển.

Cụ thể, phải cụ thể hóa Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư. Khắc phục những nội dung chưa rõ ràng, chồng chéo giữa các văn bản pháp luật; điều chỉnh cơ chế phân cấp và phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong quản lý nhà nước về đầu tư; quan tâm đến bảo vệ nhà đầu tư, cổ đông thiểu số; sớm có hướng dẫn đầy đủ việc xử lý các trường hợp doanh nghiệp vi phạm các hành vi bị cấm theo quy định của Luật. Sửa đổi điều 6 của Luật Doanh nghiệp theo hướng quy định bắt buộc việc thành lập và hoạt động của tổ chức cơ sở đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp;

Giải quyết những vấn đề bất cập trong thực hiện chính sách về đất đai; hoàn thiện Luật Đất đai hiện hành; đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; rà soát, thu hồi những diện tích đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích theo quy định của pháp luật; khuyến khích việc sử dụng đất ở những vùng đất trống, đồi núi trọc; ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng cho vùng sâu, vùng xa. Ban Bí thư nêu rõ yêu cầu có cơ chế để doanh nghiệp của tư nhân được vay vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA) như các doanh nghiệp nhà nước.

(Ảnh minh họa nguồn: nhansuvietnam.com)

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Cao Sỹ Kiêm cho rằng, phải nhanh chóng hoàn thiện cơ sở pháp lý, chứ hiện nay, từ nghị quyết tới các luật, nghị định và việc tổ chức triển khai là một khoảng cách.

Ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, điều quan trọng là phải nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Do vậy, Trung ương cần có nghị quyết nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp chứ không nên xây dựng chính sách riêng cho các thành phần kinh tế.

Nhưng, về phía cơ quan quản lý Nhà nước cũng cho rằng: số liệu mà các chủ doanh nghiệp khai báo là không nhất quán, thiếu trung thực nên rất khó cho việc hoạch định chính sách. Phân tích sâu về điều này, Phó viện trưởng CIEM Nguyễn Đình Cung nhận định: "Ngại công khai minh bạch, lại chịu ảnh hưởng của nhiều thập kỷ kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp đã tạo nên tâm lý che giấu là phổ biến của các doanh nghiệp. Mặt khác, môi trường kinh doanh, hệ thống pháp luật chưa ủng hộ cho việc công khai, minh bạch của doanh nghiệp, vì muốn minh bạch thì phải tốn thêm chi phí, lợi ích thu được sẽ thấp hơn chi phí bỏ ra hàng ngày".

Do đó, “điểm xuất phát thấp của các DNTN không phải là vấn đề mà các chủ doanh nghiệp xuất phát với tâm thế nào, khát khao nào mới là cái quyết định.” - Tổng Giám đốc Công ty Cà phê Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ nhắn gửi đến giới chủ DNTN.

Nguồn: Thuận Hải (Tuanvietnam.net)

src http://economy.vn/Articledetail.aspx?id=1238

Posted via email from TuanAnh Nguyen

Không thể sửa luật bằng nghị định

Họp Đại hội đồng cổ đông 2010 của một công ty xây dựng ở Tp.HCM - Ảnh: Lê Toàn.

Dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Doanh nghiệp đã đưa ra nhiều quy định mới mang tính đột phá, nhằm hóa giải nhiều trường hợp bế tắc cho doanh nghiệp. 

Tuy nhiên, để xây dựng lên những quy định ấy, nhiều điều khoản của dự thảo nghị định lại trở thành trái luật.

Không công nhận, vẫn đủ tư cách?

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là một cơ chế pháp lý đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp. Thông qua người đại diện theo pháp luật để xác định tư cách hợp pháp của người thay mặt doanh nghiệp trong các giao dịch kinh tế, dân sự.

Một doanh nghiệp hoạt động bình thường, thì không thể thiếu người đại diện theo pháp luật, dù chỉ trong một thời gian ngắn. Nếu không có người đại diện theo pháp luật, thì sẽ dẫn đến nguy cơ đình trệ hoạt động của doanh nghiệp, thậm chí rơi vào tình trạng bế tắc, không có lối thoát.

Xét trên tổng thể mấy trăm ngàn doanh nghiệp, thì sự cố này xảy ra rất thường xuyên, phổ biến. Lý do thì vô khối, chẳng hạn do người đại diện bị chết, mất tích, bị cách chức, bị mất khả năng làm việc, trong khi chưa thể hoàn tất được thủ tục bổ nhiệm nhân sự mới và thay đổi đăng ký người đại diện theo pháp luật. 

Luật Doanh nghiệp đã không thiết kế các quy định cần thiết để xử lý tình huống éo le, do vậy, rất cần được giải quyết trong nghị định.

Tuy nhiên, dự thảo nghị định lại đi quá xa bằng việc đưa ra một loạt quy định như: người được ủy quyền sẽ được “làm người đại diện theo pháp luật” của doanh nghiệp trong trường hợp người đại diện pháp luật vắng mặt trên 30 ngày.

Hay nếu thành viên là người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH có hai thành viên mà bị tạm giữ, tạm giam, bỏ trốn, bị mất năng lực hành vi dân sự, thì thành viên còn lại sẽ đương nhiên làm người đại diện theo pháp luật của công ty.

Điều này là trái với nguyên tắc xác lập người đại diện theo pháp luật đã được quy định trong Bộ luật Dân sự và Luật Doanh nghiệp.

Đặt ra điều kiện thay thế vai trò của người đại diện theo pháp luật là cần thiết, nhưng chỉ có thể quy định các trường hợp được phép chỉ định và thủ tục chỉ định người tạm thời thay thế để thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật, chứ không thể biến một người đương nhiên trở thành người đại diện theo pháp luật mà không qua thủ tục pháp lý tối thiểu nào.

Quy định như vậy, trong nhiều trường hợp có thể xuất hiện tình trạng một doanh nghiệp đồng thời có hai người đại diện theo pháp luật. Điều này sẽ gây ra sự xung đột pháp lý rất phức tạp, không biết phải thừa nhận người nào.

Nếu phản đối, coi như đồng ý?

Dự thảo nghị định đưa ra một trong những quy định như sau: “Tất cả thành viên, người đại diện thành viên dự họp phải ký vào biên bản họp hội đồng thành viên. Trường hợp thành viên, người đại diện thành viên không đồng ý về một hoặc một số nội dung đã được hội đồng thành viên thông qua và từ chối ký biên bản cuộc họp đó của hội đồng thành viên, thì chữ ký xác nhận việc tham dự họp của họ được coi là chữ ký của họ tại biên bản họp hội đồng thành viên”.

Đây là một quy định trái với nguyên tắc của pháp luật, phủ nhận hoàn toàn ý chí của thành viên công ty, vì đã biến chữ ký xác nhận việc tham dự cuộc họp thành chữ ký đồng ý vô điều kiện với nội dung biên bản cuộc họp. Như vậy, tất cả thành viên hay chỉ có thiểu số ký vào biên bản họp, thì cũng luôn cho cùng một kết quả giống nhau.

Trường hợp này, chỉ có thể quy định theo hướng, coi thành viên không ký đồng nghĩa với việc không đồng tình với toàn bộ nội dung biên bản, đồng thời xem xét sửa luật theo hướng, không nhất thiết phải yêu cầu tất cả thành viên ký vào biên bản họp, mà chỉ cần chữ ký của chủ tọa và thư ký, còn ý chí của các thành viên đã được thể hiện thông qua thủ tục và kết quả biểu quyết.

Giữ lại quyền, là đã ủy quyền?

Một trong những khó khăn vướng mắc lớn đối với các công ty là phải bảo đảm được tỷ lệ tham dự hợp pháp để tiến hành cuộc họp và thông qua các quyết định Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng thành viên. Luật Doanh nghiệp đòi hỏi tỷ lệ này khá cao, tối thiểu phải đạt mức 65% hoặc 75%.

Sau đó một văn bản có giá trị pháp lý ngang luật, là Nghị quyết số 71/2006/QH11 ngày 29-11-2006 của Quốc hội phê chuẩn Nghị định thư gia nhập Hiệp định thành lập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã chỉ rõ việc cho phép áp dụng các tỷ lệ 51% đối với một số điều khoản cụ thể của Luật Doanh nghiệp. Tuy nhiên, các doanh nghiệp không dám áp dụng tỷ lệ 51% này do sự giải thích không chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Cộng đồng doanh nghiệp mong chờ dự thảo Nghị định khẳng định chính thức việc cho phép áp dụng tỷ lệ 51% theo nghị quyết của Quốc hội để gỡ rào cản không đáng có này của Luật Doanh nghiệp. Tuy nhiên, thay vì hướng dẫn áp dụng tỷ lệ trên cho phù hợp, dự thảo Nghị định lại chọn cách giải quyết vấn đề trái Luật Doanh nghiệp một cách nghiêm trọng.

Đó là quy định: “Nếu điều lệ công ty không quy định khác hoặc cổ đông có liên quan không có ý kiến khác bằng văn bản, các thành viên độc lập của hội đồng quản trị đương nhiên là người đại diện theo ủy quyền của tất cả các cổ đông không tham dự họp đại hội đồng cổ đông”.

Quy định này trái ngược và vô hiệu hóa những quy định rất rõ ràng, cụ thể tại điều 101 của Luật Doanh nghiệp: “Việc ủy quyền cho người đại diện dự họp Đại hội đồng cổ đông phải lập thành văn bản theo mẫu của công ty và phải có chữ ký” của cổ đông ủy quyền và người được ủy quyền dự họp. Và “người được ủy quyền dự họp đại hội đồng cổ đông phải nộp văn bản ủy quyền trước khi vào phòng họp”.

Quy định này sẽ cho ra một đáp số đồng dạng là, dù cho tỷ lệ tham dự cuộc họp trên thực tế chỉ là một vài phần trăm, nhưng kết quả vẫn luôn đạt con số sát 100%. Như vậy, thì quan điểm không chịu hạ xuống 51% mà cứ giữ nguyên tỷ lệ 65% để bảo vệ quyền lợi của các cổ đông nhỏ sẽ trở thành ý tưởng hoàn toàn vô nghĩa.

Đối với những vấn đề trên, ngay cả việc dùng một đạo luật để phủ quyết Luật Doanh nghiệp cũng là sự bất hợp lý. Càng không thể chấp nhận sửa luật bằng một nghị định.

LS Trương Thanh Đức (TBKTSG)

TBKTSG

Posted via email from TuanAnh Nguyen

Lật ngược tình thế bằng câu hỏi thông minh

Người quản lý gặp phải sự phản đối hàng ngày. Và cách họ giải quyết vấn đề thường không thực sự hiệu quả. 

Sự phản ứng có thể đến từ một vị sếp khi ông ta không phê duyệt dự án, một người quản lý ngang hàng từ chối cung cấp nguồn lực hỗ trợ, một khách hàng thẳng thừng từ chối lời đề nghị - và bất cứ ai ngăn cản bạn đạt được mục tiêu. 

Phản ứng mặc định khi ai đó nói "không" là vẫn tiếp tục nhắc lại ý tưởng đó. Bạn đưa ra thêm nhiều bằng chứng để hỗ trợ cho ý tưởng và chỉ ra số tiền phải chi trả. Và họ vẫn tiếp tục nói "không". 

Dưới đây là một phương pháp tốt hơn. 

Hỏi một loại những câu hỏi dễ trả lời sẽ giúp người phản đối suy nghĩ lại về quyết định của mình và mở ra khả năng chấp thuận. Ý tưởng này được đề xuất lần đầu tiên bởi Socrates ở Athen cổ đại cách đây 2400 năm. Phương pháp của Socrates đã giúp cho các phe phái đối lập có được sự đồng thuận, và trong một thế giới ngày càng có nhiều sự đối đầu như ngày nay, nó càng trở nên hữu dụng. 

Đặt ra câu hỏi "Vì sao bạn lại nói thế" sẽ giúp bạn tìm ra nguyên nhân vì sao mọi người lại tỏ ra bất hợp tác. Nguyên nhân có thể khiến bạn ngạc nhiên. 

Ví dụ các nhân viên kế toán cho rằng ngân sách cho dự án của bạn quá cao. Hãy bỏ qua việc đưa ra một bảng các lý do chứng minh rằng lợi nhuận sẽ cao hơn chi phí đầu tư. Tồi tệ hơn, đừng nghĩ tới việc đưa ra cách để hạ bớt chi phí xuống. Thay vào đó, bạn hỏi kế toán rằng tại sao anh ta lại cho rằng ngân sách quá lớn, bạn có thể nhận ra rằng ngân sách quá lớn trong quý này nhưng nó có thể được xem xét trong quý tiếp theo. 

Hoặc hãy thử lấy ví dụ về một vị sếp thiếu kiên nhẫn nói rằng cuộc họp của bạn chẳng đưa tới bất cứ điều gì. Thay vì cố giải thích với cô ta về những gì cuộc họp này đã đạt được, hãy thử hỏi cô ta ý nghĩa của câu nói đó. Có thể cô ta muốn cuộc họp này giải quyết một vấn đề - đang được quan tâm nhất trong tâm trí của cô ta - mà đã không được nhắc đến trong cuộc họp. 

Bạn có thể tự hại mình nếu bạn đưa ra một phản ứng quá đơn thuần cho một vấn đề mà bạn vẫn chưa thực sự hiểu rõ ý nghĩ của người khác. Một khách hàng tiềm năng hỏi một nhân viên bán hàng liệu công ty của họ có cung cấp các sản phẩm theo yêu cầu. Người bán hàng bắt đầu miêu tả chi tiết về các tùy chọn mà công ty họ cung cấp. Và khách hàng chỉ có thể ngồi nghe, mặc dù ông ta đang tìm kiếm cách để có một sản phẩm với chi phí thấp hơn bình thường. Các nhân viên bán hàng của công ty có thể dễ dàng đưa ra các giải pháp, nhưng bài diễn thuyết quá dài dòng đã đi chệch hướng và không bao giờ được ghi nhớ. 

Socrates quan tâm đến việc sử dụng những câu hỏi thay vì nhanh chóng đưa ra các câu nói ngắn gọn: "Tự nhiên cho chúng ta đôi tai, đôi mắt, nhưng chỉ một cái lưỡi - như vậy chúng ta có thể nhìn và nghe nhiều hơn là nói", ông nói. Đó cũng là lý do vì sao chúng tôi khuyên các nhà quản lý để cho những người khác được nói trong phần lớn thời gian khi một cuộc thảo luận lâm vào bế tắc. 

Cụ thể hơn: Bạn nên hỏi những câu hỏi nào? 

Bạn sẽ cần những loại câu hỏi khác nhau trong các giai đoạn khác nhau của cuộc thảo luận. Dưới đây là danh sách 5 loại câu hỏi của Socrates, được biên soạn bởi Richard Paul thuộc trung tâm nghiên cứu phê bình: 

* Các câu hỏi giúp làm rõ ý nghĩ của người phản đối 
* Các câu hỏi thăm dò các nghi vấn 
* Các câu hỏi để nhìn vào cơ sở, nguyên nhân và bằng chứng mà người phản đối sử dụng. 
* Câu hỏi thăm dò ý nghĩa và hậu quả 
* Câu hỏi tìm ra nguyên nhân sâu xa của người phản đối 

Tuy nhiên, đưa ra câu hỏi hợp lý mới là bước khởi đầu của quá trình. Bạn cũng cần lắng nghe thật chăm chú để đưa ra các câu trả lời. Theo Socrates, bạn phải lắng nghe bằng đôi mắt cũng như đôi tai bởi mọi người có thể nói rất nhiều thông qua ngôn ngữ cơ thể. Tư thế và chuyển động của họ là những tín hiệu đáng quan tâm, cởi mở hoặc đang gặp rắc rối - hoặc khuyết điểm của họ. Nếu có sự ngắt quãng giữa những điều bạn đang nghe thấy và nhìn thấy, những cử chỉ của ngôn ngữ cơ thể có thể chứa đựng nhiều ý nghĩa hơn những điều đang được nói ra. 

Hãy để ngôn ngữ cơ thể của bạn cho thấy bạn đang hoàn toàn lắng nghe. Sẽ không đủ nếu chỉ đưa ra câu hỏi; bạn cần lắng nghe câu trả lời. Nghiêng về phía trước, nhìn chăm chú vào người nói, gật đầu đồng tình khi thích hợp. Diễn giải những gì bạn đang nghe, để cho họ thấy bạn đang lắng nghe - và để chắc rằng bạn đang nghe đúng. 

Cuối cùng, giống như mọi cuộc đối thoại, bạn phải lôi cuốn cả trí óc và tâm trạng của người phản đối. Nó không chỉ là sự đúng đắn trong lý lẽ của bạn mà còn quyết định kết quả của cuộc đối thoại. Trừ khi bạn có khả năng đọc được cảm xúc, bạn sẽ không thể chắc chắn rằng mình có đạt được những thỏa thuận hay không. 

- Bài viết của Kevin Daley trên Harvard Business Publishing. Tác giả là người sáng lập Communispond Inc, nơi đã đào tạo khoảng 600.000 nhà quản lý để họ có thể giao tiếp hiệu quả hơn. Người điều hành hiện tại của công ty, Daley là tác giả của cuốn sách Talk Your Way to the Top và Socratic Selling, cả hai đều được xuất bản bởi McGraw-Hil. 

 src http://fli.fpt20.com/

Posted via email from TuanAnh Nguyen

M&A

Tác giả Lê Trọng Nhi (thành viên 

nhóm Thứ sáu

 huyền thoại) có một bài viết trên SGTT cổ súy cho hoạt động mua bán/sáp nhập công ty (M&A). Sau khi tóm tắt trào lưu M&A trên thế giới và châu Á, ông Nhi cho rằng doanh nghiệp VN cần chủ động M&A, nếu không sẽ "từ thua đến thua". Tôi không dám bàn về hiệu quả kinh tế/kinh doanh của M&A vì không có kiến thức/kinh nghiệm trong corporate finance, chỉ có vài suy nghĩ trên góc độ kinh tế vĩ mô.

Thứ nhất, M&A chỉ có hiệu quả khi economies of scale còn tác dụng. Vụ sụp đổ của Worldcom của Mỹ mấy năm trước và ABC của Úc gần đây là hậu quả của dis-economies of scale, nghĩa là sau hàng loạt những M&A đình đám, hai doanh nghiệp này không còn kiểm soát được management và finance của mình, dẫn tới thua lỗ và phá sản. Vấn đề economies of scale phụ thuộc nhiều vào độ lớn của thị trường và nhất là năng lực quản lý cũng như năng lực tài chính của doanh nghiệp chủ động M&A. Những doanh nghiệp vừa và nhỏ của VN có thể vẫn còn economies of scale về mặt thị trường và khả năng tài chinh, nhưng khả năng quản lý có thể chưa đủ tầm. Quản lý một doanh nghiệp có 20-30 công nhân khác hẳn với một doanh nghiệp có nhân lực gấp 10 lần như vậy.

Thứ hai, để M&A hiệu quả về mặt xã hội (tăng productivity thay vì tăng concentration of power) rất cần sự điều phối của nhà nước. Ở các nước phát triển, M&A luôn phải được regulators phê duyệt dựa trên tiêu chí cơ bản là không làm tăng monopoly power cho doanh nghiệp sau khi M&A. Điều này đòi hỏi hệ thống doanh nghiệp phải rất transparent và regulator phải có năng lực thu thập và phân tích số liệu cho từng industry. Không chỉ government agency chuyên về M&A, hệ thống tòa án kinh tế cũng phải rất có kinh nghiệm về vấn đề này vì (theo anecdotal evidence ở Úc) hơn một nửa số vụ proposed M&A bị regulator từ chối cuối cùng được các bên đưa ra tòa. Nói tóm lại nếu cả hành pháp và tư pháp chưa được chuẩn bị kỹ, có khả năng các hoạt động M&A sẽ dẫn đến tăng monopoly và hậu quả là giảm welfare của toàn xã hội.

Thứ ba, M&A có thể theo chiều ngang (cùng ngành) hay chiều dọc (cùng dây chuyền sản phẩm). M&A chiều ngang có những rủi ro như đã bàn bên trên, M&A theo chiều dọc cũng có thể không có lợi cho nền kinh tế. VN đã từng rất ngưỡng mộ và muốn học tập theo gương các keiretsu của Nhật hay chaelbol của Hàn quốc. Cho đến giờ này, những tập đoàn lớn của VN (Vinashin, EVN, TKV, PVN) càng ngày càng bộc lộ những yếu kém không đáng có. Có thể các conglomerates hình thành sau các vụ M&A chiều dọc của private sector sẽ khá hơn các tập đoàn nhà nước, nhưng chưa có gì đảm bảo họ sẽ có đủ năng lực điều hành và đủ uyển chuyển khi tình hình kinh tế biến động. Nên nhớ too-big-to-fail không chỉ tồn tại trong hệ thống ngân hàng.

Cuối cùng là một nền kinh tế gồm rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn có thể phát triển tốt như Đài loan trước đây, không nhất thiết phải có các đại công ty hay tập đoàn hoành tráng. Tích lũy và tập trung tư bản sẽ diễn ra một cách tự nhiên và hiệu quả, đi sau tích lũy kinh nghiệm và kiên thức quản lý, của cả doanh nghiệp lẫn nhà nước. Tôi luôn nghi ngờ những chính sách "đi tắt đón đầu", nó có thể thành công ở một nước nào đó vào một thời điểm nào đó, nhưng không có nghĩa nó có thể lặp lại, nhất là trong hoàn cảnh hiện tại của VN.

src kinhtetaichinh

Posted via email from TuanAnh Nguyen

Người giàu có nhất thành Babylon

Sự giàu có của mỗi quốc gia đều phụ thuộc vào khả năng tài chính của tất cả các cá nhân, công dân trong quốc gia đó. Babylon nổi tiếng một thời cũng gắn liền với những con người biết tự tìm đường đi riêng để làm giàu chính đáng.
> 

Cha đẻ "Những người khổng lồ bé nhỏ" / 90 ngày làm sếp / Tổng giám đốc rơi vào tầm ngắm

Họ là những người đánh xe ngựa, nghệ sĩ chơi đàn lia hay ông thợ làm bánh mì... Song trong số hàng trăm con người biết tự lập để vượt qua hoàn cảnh sống ấy, Arkad vẫn nổi lên như một điển hình. Ông được mọi người gắn cho cái biệt hiệu Người giàu nhất thành Babylon.

Ngay lúc mới trưởng thành, Arkad đã suy nghĩ về những người giàu có. Ông luôn tự hỏi "Họ làm gì để giàu có? Sự giàu có tự đến hay mình phải đi tìm nó?...". Càng nghiên cứu Arkad càng nhận thấy, trong cuộc sống có rất nhiều người tiêu hoang phí tất cả tài sản của mình, cuối cùng ôm hận và nuối tiếc số tài sản đã mất. Không ít người lại luôn sống trong tâm trạng lo sợ tiêu hết số tiền dành dụm, bởi họ không có khả năng kiếm ra tiền. Vì thế, họ thường dè sẻn việc chi tiêu và trở nên túng thiếu trên chính đống tiền mình đang có... Chưa kể, những người giàu còn bị ám ảnh bởi trộm cướp và càng thu mình hơn trong cái lốt nghèo khó... "Sống như vậy chẳng khác gì những người nghèo khó", Arkad.

Tuy nhiên, trong quá trình quan sát, ông cũng nhận thấy một số người ngày càng có nhiều tiền mặc dù họ tiêu pha khá hào phóng. Vậy họ làm cách nào để để giữ được sự giàu có, sung túc mà vẫn được mọi người kính trọng. Xuất thân trong gia đình nghèo khó và đông anh em, không có của cải thừa kế, cũng không hy vọng cưới được một người vợ có của hồi môn, do vậy, muốn thành công mỗi người cần có thời gian và học hỏi thêm kinh nghiệm sống. "Về mặt thời gian, mọi người đều có như nhau nhưng, có người để nó trôi qua lãng phí. Trong khi cùng với số lượng thời gian đó, có người lại tập trung làm việc để trở nên giàu có", Arkad nói.

Arkad không chỉ được mệnh danh là người giàu nhất ở thành Babylon, mà tính tình phóng khoáng của ông cũng được mọi người ngưỡng mộ. Đối với những người thân và ngay cả nô lệ trong nhà, Arkad vẫn thường hào phóng ban tặng rất nhiều tiền bạc, nên họ sống khá sung túc và thoải mái. Mặc dù vậy, mỗi năm của cải của ông vẫn không ngừng gia tăng, khiến Arkad ngày càng giàu có hơn.

Arkad quan niệm, sự giàu có sẽ mang lại hạnh phúc, sự kính trọng và cuộc sống ấm no. "Nếu giàu có nhiều tiền sẽ mua được nhà cửa, những đồ vật sang trọng, tiện nghi. Ta cũng có thể đi đến nhiều nơi và được ăn nhiều món ngon, mua được châu báu hay các vật trang sức quý hiếm, hoặc ta có thể xây nhiều đền đài tráng lệ cho các vị thần… Sức mạnh của sự giàu có là ta có thể làm được tất cả những điều mà ta mong muốn", ông nói.

Khi nhận thức được những điều này, ông quyết định phải đạt được tất cả mọi điều tốt đẹp trong cuộc sống. "Tôi không thể an phận với một cuộc sống nghèo khổ, chỉ biết háo hức nhìn những người khác hưởng thụ cuộc sống. Tôi cũng không thể tự bằng lòng, cho phép mình ăn mặc xoàng xĩnh và ăn những món chỉ cốt sống qua ngày. Trái lại, tôi muốn mình trở thành một khách mời danh dự trong bàn tiệc của những gia đình giàu có ở Babylon", Arkad cho biết thêm.

Theo ông, ý chí mạnh mẽ là yếu tố không thể thiếu đối với một con người muốn đạt được thành công. "Ý chí mạnh mẽ có thể giúp ta nâng bổng một vật nặng mà ngay cả con lạc đà cũng không thể mang nổi ư? Theo tôi, sức mạnh ý chí không gì khác hơn là theo đuổi đến cùng mục tiêu công việc của mình. Mà muốn vậy thì ngay khi đặt ra cho mình một nhiệm vụ, tôi phải xem mình có khả năng thực hiện trọn vẹn nhiệm vụ đó hay không".

"Chẳng hạn khi tôi đề ra cho mình kế hoạch là phải đến ba thành phố khác nhau để tìm mối bán hàng trong một năm, thì tôi nhất định phải làm đúng như vậy. Nếu tôi chỉ tìm được khách hàng ở hai nơi thì tôi phải cố gắng sao cho nơi thứ ba cũng được như thế, chứ không thể tự nhủ rằng để đến sang năm mình sẽ bù vào. Tôi cũng sẽ không cho phép mình thay thế số khách hàng ở thành phố thứ ba bằng việc mở rộng thêm nhiều khách hàng ở hai thành phố đầu tiên. Không! Không thể nói một đường mà làm một nẻo được. Khi tôi đã đặt ra cho mình một mục tiêu nào đó, thì tôi nhất quyết phải hoàn thành nó. Cũng do vậy, tôi rất thận trọng khi đề ra những mục tiêu cho mình nhưng một khi đã có mục tiêu thì tôi nhất quyết phải hoàn thành".

Cuốn sách "Người giàu có nhất thành Babylon" của tác giả George S.Clason do công ty sách First News phát hành tiết lộ 7 phương pháp của Arkad để chữa trị một túi tiền trống rỗng.

Phương thức chữa trị thứ nhất - Tĩch lũy theo tỷ lệ 1/10. Theo Arkad, nghề nghiệp và công việc chính là cách giúp chúng ta kiếm ra tiền, đồng thời mỗi một cách kiếm ra tiền chính là phương thức tạo ra dòng chảy của vàng. Do vậy, mỗi người làm việc đều có thể chuyển vàng vào trong túi của mình và dòng chảy đó lớn hay nhỏ tùy thuộc vào khả năng làm việc của người ấy. Nếu cứ mỗi buổi sáng, bạn bỏ vào trong giỏ mười quả trứng, đến buổi chiều chỉ lấy ra chín quả. Sau thời gian cái giỏ sẽ đựng đầy trứng.

"Cứ mỗi lần bạn bỏ vào túi của mình mười đồng thì chỉ nên lấy ra chín đồng để tiêu xài. Qua một thời gian, cái túi của các bạn cũng sẽ giống như giỏ trứng vậy. Nó sẽ chứa đầy những đồng tiền vàng. Đó là cách chữa trị hiệu quả nhất cho một túi tiền xẹp lép và cũng là cách đơn giản nhất để bạn trở nên giàu có", ông nói.

"Nhưng các bạn cần lưu ý rằng, mỗi khi túi của mình rủng rỉnh được một ít tiền, thì những ham muốn mua sắm, tiêu pha của các bạn sẽ trỗi dậy. Trong trường hợp này, bạn hãy cân nhắc thiệt hơn trước khi mua bất cứ một món hàng nào. Bạn sẽ làm được điều đó bằng những câu hỏi: “Mong muốn lớn nhất trong cuộc đời của mình là gì? Những món đồ trang sức, những bộ áo quần đẹp đẽ… có lấp đầy những mong muốn lâu dài của mình không? Phải chăng chỉ có cách sở hữu nhiều vàng bạc, đất đai và những cuộc đầu tư mang lại lợi tức lâu dài mới đảm bảo cuộc sống sung túc sau này?”. Chắc hẳn các bạn đã nhận ra đâu là những tài sản thực sự đem lại sự giàu có cho mình.

“Bỏ vào trong túi mười đồng, và chỉ lấy ra chín đồng để chi tiêu” - Đây chính là phương thức chữa trị đầu tiên mà tôi đã khám phá ra và áp dụng cho túi tiền xẹp lép của mình.

Phương thức chữa trị thứ hai - Kiểm soát những khoản chi tiêu. Theo Arkad, nghề nghiệp khác nhau thì số tiền thu nhập cũng khác nhau. Có người hàng tháng kiếm được số tiền lớn gấp đôi, gấp ba thu nhập của người khác. Nhưng tại sao cuối cùng túi tiền của mọi người vẫn xẹp lép như nhau? Vậy các bạn có bao giờ thắc mắc về vấn đề chúng ta thường gọi là “những chi tiêu cần thiết trong cuộc sống hằng ngày” không?

"Các bạn đừng nên nhầm lẫn giữa những khoản chi tiêu cần thiết trong cuộc sống với những khoản chi tiêu bởi những sở thích của cá nhân. Thật ra, bản thân các bạn và các thành viên khác trong gia đình các bạn vẫn thường muốn mua những thứ mình thích, chứ không phải là những thứ cần thiết trong cuộc sống. Và những khoản chi tiêu này có thể vượt quá khả năng chi trả của các bạn".

"Tôi có thể chắc chắn rằng, các bạn hầu như không thể đáp ứng được tất cả những ham muốn của bản thân mình. Với tài sản của tôi, các bạn nghĩ tôi sẽ mua được tất cả mọi thứ mình muốn sao? Đó là một suy nghĩ sai lầm. Tôi vẫn có một số hạn chế mà tiền bạc không thể giúp được, chẳng hạn như thời gian, sức lực, tuổi trẻ, thậm chí một số món ăn, thú vui mà tôi rất thích, giờ đây tôi cũng không thể hưởng thụ được nữa. Theo tôi hiểu thì những ham muốn của con người là rất vô tận, và chúng ta chỉ có thể đáp ứng được một số ham muốn cho bản thân mình mà thôi".

"Theo kinh nghiệm của tôi, các bạn nên liệt kê những món hàng định mua lên tấm đất sét, sau đó hãy chọn ra một vài thứ thiết yếu dành cho cuộc sống và phù hợp với số tiền chín phần mười của bạn. Còn những món hàng theo sở thích, bạn hãy mạnh dạn gạch bỏ và xem chúng như hàng ngàn thứ khác mà bạn không thể đáp ứng cho bản thân".

“Kế hoạch hóa những khoản chi tiêu ngay từ bây giờ sẽ giúp các bạn đáp ứng được những nhu cầu cần thiết, hưởng thụ những niềm vui trong cuộc sống, đáp ứng những ham muốn chính đáng và bảo đảm một cuộc sống no đủ trong tương lai” - Đây chính là phương thức chữa trị thứ hai cho một túi tiền lép xẹp.

Phương thức chữa trị thứ ba - cách làm cho vàng sinh lợi. Arkad khuyên, muốn giữ túi tiền luôn rủng rỉnh, mỗi người cần nghiêm chỉnh thực hiện việc để dành một phần mười số tiền kiếm ra được. Tiếp đến, phải kiểm soát những khoản chi tiêu của mình để bảo đảm rằng, tiền được bỏ vào nhiều hơn khi lấy ra. Hôm nay, các bạn sẽ xem xét đến phương thức làm cho vàng sinh lợi. Nếu cứ để yên trong túi thì vàng không thể sinh lợi được. Vậy làm thế nào để cho vàng sinh lợi?

"Lần đầu tư đầu tiên của tôi bị thất bại, tôi đã mất hết tiền bạc dành dụm trong một năm. Trong lần đầu tư thứ hai, tôi may mắn được chia lợi nhuận từ việc cho Aggar vay số tiền của mình. Đây là lần đầu tiên tôi biết cách làm thế nào để vàng sinh lợi. Để làm khiên, mỗi năm ông Aggar đều phải mua đồng từ những người phương xa mang đến bán. Do không đủ tiền để trả cho họ ngay một lúc, Aggar đành phải đi vay. Tôi rất an tâm khi cho ông ấy vay tiền, vì Aggar là một người đứng đắn và rất có uy tín, đã vay thì luôn trả sòng phẳng cả vốn lẫn lãi".

"Những lần tiền tiếp, tôi đều cho ông Aggar vay luôn số tiền gốc và lãi. Do vậy, không chỉ số tiền vốn sinh lợi, mà ngay cả số tiền lãi cũng đã thu về cho tôi một khoản không nhỏ. Và thế là số tiền quay về túi của tôi ngày một tăng lên rất nhiều".

"Ở đây tôi muốn nhấn mạnh rằng việc giàu có của một người không chỉ căn cứ vào những đồng tiền nằm trong túi của anh ta, mà điều cần lưu ý hơn chính là số tiền thu nhập hàng năm của người đó. Bắt đầu từ một số vốn nhỏ, tôi đã mở rộng việc cho vay và cho nhiều người vay. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc số tiền tôi cho vay không ngừng phát triển lên đến hàng trăm nguồn vốn khác nhau, giống như dòng vàng không ngừng tuôn chảy vào túi tiền của tôi vậy. Vì thế, hàng năm tôi có một khoản lợi tức rất lớn, lớn đến mức chẳng bao lâu sau tôi được gọi là người giàu có nhất tại Babylon".

"Thế đấy, từ mỗi một đồng tiền kiếm được dù rất nhỏ, tôi đã biến nó thành một đám nô lệ bằng vàng làm việc cho tôi. Và bởi vì chúng làm việc cho tôi, nên con của chúng, cháu của chúng cũng làm việc cho tôi… Chúng ta có thể nói, một đồng tiền đã thực sự là một hạt mầm phát triển thành cây giàu có và cho ra hàng vạn quả".

“Mỗi một đồng bạc ví như một tên nô lệ làm việc chăm chỉ cho bạn. Sau đó con, cháu và chắt của chúng cũng làm việc cho bạn, khiến tiền bạc của bạn không ngừng gia tăng, tài sản của bạn ngày càng lớn mạnh” - Đó là bài thuốc thứ ba.

Phương thức chữa bệnh thứ tư - giữ gìn tài sản. Theo ông, khi đã sở hữu được tiền, mỗi người phải biết cách giữ gìn cẩn thận, nếu không nó sẽ nhanh chóng vuột mất do những ham muốn nhất thời của bạn. Trước hết, phải học cách bảo vệ những khoản tiền nhỏ, sau đó mới có thể giữ được những khoản tiền lớn.

Theo kinh nghiệm của tôi, trước khi bắt tay vào một công việc nào đó, tốt nhất các bạn phải tìm hiểu cẩn thận về công việc ấy và luôn nhớ rằng, mỗi một quyết định đều đòi hỏi sự an toàn cho số vốn của bạn. Đừng để những ham muốn nhất thời trước mắt mê hoặc, hay để tâm trạng muốn làm giàu một cách nhanh chóng che mờ lý trí của bạn, vì điều này đem lại tỷ lệ rủi ro rất cao.

"Trước khi cho bất cứ ai vay mượn tài sản của mình, bạn phải chắc chắn rằng người đó có khả năng hoàn trả lại. Bạn phải lấy sự uy tín, khả năng thu nhập và công việc của người đó để đảm bảo. Hoặc khi quyết định bỏ vốn đầu tư, bạn phải lường trước những hiểm nguy có thể xảy ra và cách giải quyết như thế nào cho thỏa đáng", ông nói.

“Hãy bảo vệ và phát triển tài sản của bạn bằng cách đầu tư vào những nơi an toàn, đáng tin cậy, với lãi suất cao nhất có thể được. Bạn nên tham vấn ý kiến của những người giàu kinh nghiệm và tin tưởng vào lời khuyên đó, sao cho vàng có thể sinh lợi nhiều nhất. Hãy để những lời khuyên của họ bảo vệ kho tàng của bạn, tránh nguy cơ bị mất vốn hay không thu được lợi nhuận do đầu tư sai chỗ. Đây chính là phương thức chữa trị thứ tư có tầm quan trọng rất lớn trong việc làm giàu. Đối với việc đầu tư kinh doanh, phương thức này giúp bạn gìn giữ và phát triển tiền bạc thay cho nguy cơ bị mất trắng.

Phương thức chữa bệnh thứ năm - quyết tâm sở hữu một ngôi nhà. Theo Arkad, nếu dành 9/10 số tiền kiếm được cho những nhu cầu trong cuộc sống và dành một phần còn lại để tiết kiệm thì đó là cách đầu tư khôn ngoan nhất nhằm đảm bảo một nguồn thu nhập ổn định trong tương lai.

"Theo tôi nghĩ, những người cho vay tiền thường sẵn lòng giúp đỡ những ai muốn có một ngôi nhà và đất đai riêng của mình. Các bạn có thể vay tiền hoặc sử dụng số tiền tích góp để xây nhà. Khi đó, cả gia đình bạn được sống yên vui, hạnh phúc trong ngôi nhà của chính mình. Các bà vợ có thể trồng trọt thêm cây trái, rau cải để cải thiện những bữa ăn, con cái của bạn sẽ được vui chơi ở những nơi sạch sẽ, an toàn. Bấy giờ, bạn hoàn toàn yên tâm làm việc để trả nợ, thời gian có thể hai năm, bốn năm hay mười năm chẳng hạn. Công việc này cũng giống như bạn đang trả tiền thuê nhà hàng tháng vậy. Nhưng từ đây trở đi, cuộc sống của bạn đã sang một trang mới tốt đẹp hơn, bởi vì bạn đang sở hữu một tài sản có giá trị và có đầy đủ mọi quyền hạn của mình đối với căn nhà.

Khi có nhà rồi, một mặt nào đó bạn có thể giảm được một số khoản chi tiêu lặt vặt khác, khiến số tiền bạn làm ra được dư dả hơn và có thể đáp ứng các yêu cầu khác, góp phần nâng cao mức sống. Ý nghĩa này chính là cách chữa trị thứ năm: “Hãy quyết tâm sở hữu một ngôi nhà, vì như thế bạn mới có thể tích lũy được tiền bạc và có điều kiện tốt hơn để thực hiện những cuộc đầu tư mang lại lợi nhuận trong tương lai”.

Phương thức chữa trị thứ sáu - đảm bảo nguồn thu nhập lâu dài. Theo Arkad, trách nhiệm của mỗi người là phải biết chuẩn bị một khoản tài sản cần thiết khi bạn về già. Điều này không chỉ nhằm nuôi sống bản thân khi bạn an hưởng tuổi già, mà còn chu cấp cho các thành viên trong gia đình khi bạn không còn khả năng làm việc được”. Đây là bài học tiếp theo, nhằm đảm bảo nguồn thu nhập lâu dài khi thời gian và sức lực không cho phép bạn tiếp tục làm việc.

Người nào hiểu được các quy luật làm giàu và đã sở hữu một số tài sản thì nên suy nghĩ đến điều này. Các bạn phải lên kế hoạch đầu tư hay thực hiện các công việc có thể bảo đảm lâu dài cho tương lai của bạn.

Một cách khác là mua nhà cửa và đất đai. Bởi vì, những thứ này có thể tồn tại lâu dài và sau này, nếu cần, bạn có thể bán hay cho thuê để thu lợi. Đây là một cách tốt nếu bạn biết chọn những căn nhà, những mảnh đất có giá trị trong tương lai.

Hoặc còn một cách khác nữa mà các bạn dễ dàng thực hiện được, đó là cho vay những khoản tiền nhỏ. Theo thời gian, nó sẽ phát sinh lợi nhuận. Số tiền tăng lên tỷ lệ thuận với thời gian - bạn cho vay càng lâu thì sau này số tiền thu về càng lớn. Tùy theo nhu cầu trong tương lai và khả năng có được ở hiện tại, bạn nên dành ra một khoản tiền nhỏ cho kế hoạch này ngay từ bây giờ. Cách này có thêm một ưu điểm là với khả năng tính toán của mình, bạn có thể biết trước được là 10 năm, 20 năm… sau, số tiền bạn sẽ nhận được là bao nhiêu.

"Đây là phương thức chữa trị thứ sáu cho một túi tiền rỗng, mà theo tôi nghĩ các bạn nên bắt tay thực hiện ngay bây giờ. Hãy chuẩn bị cuộc sống trong tương lai bằng cách hàng tháng cho vay những khoản tiền nhỏ. Số tiền này theo thời gian sẽ gia tăng rất nhiều, đảm bảo sau này bạn sẽ có một số tiền cần thiết để nuôi sống bản thân và gia đình khi mình không còn khả năng lao động nữa”, ông nói.

Phương thức chữa bệnh cuối cùng - tăng cường khả năng kiếm tiền. "Chúng ta thường mong ước được giàu có, nhưng chúng ta không biết rằng, đang trong tình trạng nghèo khổ mà muốn được giàu có ngay thì chỉ là điều không tưởng. Nhưng nếu bạn mong ước có năm đồng tiền vàng, thì đó chính là mong ước có mục đích rõ ràng, cụ thể và nằm trong khả năng của bạn. Điều này chính là động lực mạnh mẽ thúc đẩy bạn phải thực hiện cho bằng được. Và sau đó thì không có gì ngăn cản được bạn - với những cách thức tương tự như cách đã làm để có năm đồng tiền vàng đầu tiên - tiếp tục có thêm mười đồng vàng… hai mươi đồng tiền vàng… một nghìn đồng tiền vàng… Thế là hiển nhiên bạn đã trở thành một người giàu có", ông khuyên.

Dù làm bất cứ việc gì, các bạn cũng cần phải luôn luôn tìm cách trau dồi, nâng cao các kỹ năng nghề nghiệp của mình. Nếu là một thợ thủ công, bạn phải học hỏi những phương pháp và cách sử dụng các công cụ mới để tay nghề ngày càng điêu luyện hơn. Nếu bạn làm việc trong ngành pháp luật hay bệnh viện, thì nên tham khảo hoặc trao đổi ý kiến với các đồng nghiệp để nâng cao kiến thức. Hoặc nếu là thương gia, bạn phải thường xuyên đi đến nhiều nơi để tìm mua những hàng hóa tốt nhất và đem về bán lại với giá rẻ hơn...

Hồng Anh (theo First News)

Posted via email from TuanAnh Nguyen

Biết– Hiểu– Và vận dụng luật

Tôi viết bài này cho các bạn đang tập sự, để bạn biết mình đang ở mức độ nào trong nghề nghiệp của mình và biết phải trau dồi thêm về mặt nào trong 18 tháng “vác củi” này. Công việc của luật sư là vận dụng luật để tư vấn hay bào chữa; nhưng để làm được việc đó bạn phải đi qua hai bước là biết và hiểu luật. Vậy ta sẽ đi từ đầu.

 

I. Biết điều “bí mật” của luật pháp
Mục đích chính của luật pháp là duy trì trật tự xã hội theo một đường lối chính trị nào đó (thể chế chính trị) để cho mọi người sống an tâm. Trong tâm lý của mình, con người cần sự an tâm để sống và làm việc cho ngày hôm nay; lo toan cho ngày mai và tạo dựng tài sản để sử dụng cho mình bây giờ và cho con cái sau này. Các nhu cầu ấy của họ phải được bảo vệ. Và luật pháp làm việc đó. Để làm, nó có một cách làm hay có một kỹ thuật, và kỹ thuật này được các nhà soạn thảo luật sử dụng khi soạn luật. 
Kỹ thuật kia, đối với một số bạn, nó là còn là một bí mật; vì nó có đấy nhưng các bạn chưa để ý! Còn các vị đàn anh của các bạn thì họ biết nó rõ như biết bàn tay của mình (không phải là biết vân tay đâu!) 
Khi đọc một văn bản quy phạm pháp luật, ta thấy chúng thường bắt đầu bằng phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng. Phạm vi là các vấn đề, sự việc, công việc... mà luật điều chỉnh; còn đối tượng là người thực hiện các công việc đó và luật cũng chi phối họ luôn. Đó là hai kỹ thuật mà luật sử dụng. Biết chúng bạn sẽ hành nghề dễ dàng. Và đó là “biết luật”.  Ta đi vào từng cái.
A. Ấn định trách nhiệm
Khi sống thì con người, chậu hoa, con chó hay cái xe... đều có thể gây thiệt hại cho người khác. Vì thế, luật pháp phải ấn định trách nhiệm cho mỗi thứ ấy. Trách nhiệm sẽ buộc anh A phải đền cho anh B, khi làm B bị thiệt hại, và mục đích của đòi hỏi ấy là lập lại trật tự đã bị vi phạm. Thí dụ, bạn – là B – đang quét sân trước cửa nhà mình, thì gió thổi làm cho chậu hoa của người hàng xóm – là A – rơi vào đầu bạn. Bạn bị chảy máu đầu rồi thấy nhức đầu. Trước lúc chậu hoa rơi, bạn lành lặn, không đau đớn chỗ nào. Đấy là trật tự đã có. Khi chậu hoa rơi vào đầu bạn thì trật tự kia đã bị vi phạm. Vậy ông A phải đền tiền cho bạn để đi khâu chỗ da bị rách; uống thuốc cho hết đau...; nghĩa là lập lại cái trật tự đã bị vi phạm. Trách nhiệm của A được luật gọi là trách nhiệm dân sự. Đến đây, bạn sẽ bảo tôi: “Cái này tôi biết thừa rồi!” Tôi nhắc nó lại ở đây để bạn nhớ trách nhiệm là gì, nó phục vụ ai và mục đích gì. Tôi đã thấy câu “chịu trách nhiệm trước pháp luật” ở mẫu hợp đồng công chứng (dân sự) nên nhân thể nhắc các bạn đừng phạm như người đứng ra làm... mẫu cho ta.     
Trên cuộc đời này có nhiều trật tự lắm và chúng nằm trong những lãnh vực khác nhau. Thí dụ, trật tự trong buôn bán, thuê nhà, làm việc, vay mượn tiền, sử dụng điện thoại, đầu tư, môi trường... Mỗi việc đó được luật gọi là hành vi bị điều chỉnh; nhưng nó là một giao dịch trong cuộc sống hàng ngày. Và ta sẽ gọi nó như thế. Trong sách vở, giao dịch được gọi là quan hệ xã hội, mối tương quan pháp lý... Tuy ba nhưng mà một. Khi nói chuyện với khách, bạn phải thoát khỏi sách vở để nói cho họ dễ hiểu. Bạn không thoát được sách vở thì bạn chưa biết luật! Và sợ nói sai.   
Trong mỗi giao dịch có ít ra hai người can dự, và người nọ có thể gây thiệt hại cho người kia. Để mỗi giao dịch diễn biến suôn sẻ, đạt được mục đích của các bên; luật quy định nội dung giao dịch (gọi là hành vi điều chỉnh) và mỗi bên can dự phải làm gì (đối tượng điều chỉnh). Chuyển ra thực tế thì khi một bên làm, bên kia được hưởng; vậy bên làm có trách nhiệm, còn bên hưởng có quyền lợi; cả hai bên đều có những trách nhiệm và những quyền lợi nhất định. Ai không thực hiện trách nhiệm của mình thì người ấy làm thiệt hại người kia. Thí dụ, trong hợp đồng mua bán tài sản, bên mua không trả tiền thì  bên bán bị thiệt hại. Và trong thực tế bạn biết người sau sẽ làm gì. Luật pháp từ chữ nghĩa chuyển sang thực tế là như thế. Bạn cần nhớ “cặp đôi” này vì nó là bước đầu để vận dụng luật pháp.
Luật ấn định đối tượng điều chỉnh tức là định ra người thực hiện giao dịch. Từ đó – trong thực tế - mỗi người có một “tư cách”. Và ở trong mỗi tư cách, người ta có trách nhiệm lẫn quyền lợi. Bạn nhớ, trách nhiệm của người này tạo nên quyền lợi cho người kia. Ấn định “tư cách” là một kỹ thuật của luật pháp.   
Danh từ “tư cách” trong luật khác ý nghĩa với “tư cách” trong luân lý. Cái trước là vị trí của mỗi người trong một giao dịch; cái sau là cách thức cư xử hay hành vi của một người nhất định (có triết gia gọi là cử thái, tiếng Anh là “behavior”). Tư cách theo nghĩa luân lý cho biết một người nào đó có đàng hoàng, đứng đắn hay không. Thí dụ như bạn nói “Ông ấy có tư cách”. Thế nhưng cũng nói câu y chang trong lãnh vực luật pháp thì nó có ý nghĩa ông ấy ở trong một vị trí nhất định và có quyền lợi và nghĩa vụ phù hợp. Khi học ở trường luật, tư cách của một người được gọi là “địa vị pháp lý”. Từ ngữ này cho thấy bạn đứng từ ngoài và nói về một người khác không dính dáng gì tới bạn.
Khi hành nghề ta phải đi tìm tư cách của khách hàng mình trong giao dịch liên quan, để xác định trách nhiệm rồi quyền lợi của họ. Đó là “lợi ích hợp pháp” của họ mà họ thuê bạn... bảo vệ. Bạn dùng danh từ “tư cách” thì  dễ nhập vào làm một với họ trong suy nghĩ của mình.
B. Quy định giao dịch 
Giao dịch xuất phát từ hai nguồn gốc. Một là sinh hoạt tự nhiên của dân chúng trong xã hội như buôn bán, làm nhà, chơi hụi, sinh con đẻ cái. Hai là những hoạt động do luật pháp đặt ra hay thiết lập vì chúng cần thiết cho sinh hoạt của xã hội, nhưng chưa tồn tại, hay chỉ mới manh nha trong thực tế. Thí dụ, trước năm 1987, ở ta không có người nước ngoài đầu tư; sau đó Quốc hội ban hành Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và lập ra công ty liên doanh. Sau này luật thiết lập thị trường chứng khoán rồi sàn giao dịch bất động sản...
Về các sinh hoạt tự nhiên vốn đã có từ lâu trong đời sống xã hội, thì luật pháp “điều chỉnh” chúng; nghĩa là luật xác định chúng; bằng cách định nghĩa chúng là gì, thực hiện thế nào; các bên liên quan làm gì, trách nhiệm ra sao... Thí dụ Bộ Luật Dân sự năm 1995 của ta (LDS). 
Đối với các giao dịch chưa có hay mới manh nha xuất hiện trong đời sống xã hội, thì luật đặt ra chúng rồi điều chỉnh chúng giống như các hoạt động đã có sẵn. Tuy nhiên, trong trường hợp này luật thường dễ thay đổi để cho phù hợp với cuộc sống hơn, hay để đáp ứng với các điều kiện mới. 
Luật xác định hay đặt ra các giao dịch theo nhu cầu của cuộc sống; nhưng các luật gia luật phân loại chúng thành quy phạm, chế định, ngành luật tạo để nên hệ thống luật, hầu giúp chúng ta dễ nhớ khi học. 
Tóm lại, hai kỹ thuật luật pháp sử dụng là đặt ra các giao dịch, rồi ấn định tư cách của các người thực hiện giao dịch đó. Và đó là chữ nghĩa. 
C. Luật đi vào cuộc sống 
Trong cuộc sống hàng ngày mỗi người có nhiều tư cách. Thí dụ, ở nhà với bố mẹ, ông A là con (Luật Hôn nhân gia đình; quan hệ huyết thống); đến trường dạy học ông ta là thầy giáo, hiệu trưởng (Luật Giáo dục, quan hệ hành chính); ra chợ mua hàng thì là người mua (Luật Dân sự – quan hệ mua bán). Luật gọi là các bên; nhưng khi vận dụng luật ta phải chuyển mỗi bên thành một “tư cách”. Thí dụ, đọc thấy bên mua (hay Bên A) trong hợp đồng mua bán, thì bạn phải đổi họ thành “người mua”, hay “người bán. Như vậy, là khám phá ra “bí mật” của luật pháp!  Tất nhiên, bạn có thể nói: “Tôi gọi là bên mua, bên bán; còn ông gọi là người mua, người bán, thế thì có khác gì nhau?” Tất nhiên là không, nhưng nếu có nhiều bên khác tham gia thì tiếng “bên” sẽ dễ làm bạn lẫn lộn trong suy nghĩ, và không nhận ra ngay bổn phận và quyền lợi của mỗi người.  Luật sư phải suy nghĩ rạch ròi.
Trong thí dụ chậu hoa rơi, bạn là chủ nhà, mua chậu hoa về để trên ban công lúc chiều, đến đêm nó rơi vào đầu ông hàng xóm. Ở đây, khi đứng ở vị trí của chậu hoa kia mà nói, bạn là “ông chủ chậu hoa”. Bạn không còn là “ông chủ nhà”! Phải là chủ chậu hoa thì mới bắt bạn đền được; còn nếu nói bạn là “chủ nhà” thì bạn sẽ chối ngay “tôi chẳng dính dáng gì đến chậu hoa cả!” Khi là “chủ chậu hoa” thì lúc đền, tư cách của bạn thành “người gây thiệt hại” và phải bồi thường cho nạn nhân. Bạn thấy không, chỉ trong một hoàn cảnh đơn giản như vậy, bạn có ba tư cách; mỗi tư cách làm cho bạn có nghĩa vụ và quyền lợi khác nhau. Việc bồi thường của bạn được quy định trong LDS về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Luật của Pháp gọi là lỗi (faute); luật Anh, Mỹ gọi là lầm lẫn (tort) hay công bằng (equity). “Tư cách” là cái mối rối nhất của một cuộn dây dài bị rối. Gỡ nó ra được thì gỡ cuộn dây rối được. Gỡ cuộn dây là giải quyết một sự tranh chấp.
Như đã đề cập, mỗi giao dịch trong cuộc sống thì sách vở gọi là quan hệ xã hội. Gọi như thế là để trừu tượng hóa các loại giao dịch thành một. Tương tự, nó cũng được gọi là “quan hệ pháp lý” hay “tương quan pháp lý”. 
Nói “quan hệ pháp lý”, “pháp lý”... nhiều người dễ nghĩ đến tính chất long trọng của nó; thực ra nó chỉ là một sự việc, một vấn đề được luật quy định và bị buộc phải tuân theo. Tuân thủ luật pháp không phải vì nó là luật pháp, mà vì cái mục đích mà luật muốn phục vụ. Tôi xin mở rộng điểm này một tí để chúng ta không còn bị “hỏa mù” về “tính pháp lý”. Các bạn bằng lòng chứ? 
Khi nghe ai nói Luật Thừa kế quy định về các điều kiện hình thức và nội dung của bản di chúc để cho nó có giá trị pháp lý, không được sai sót. Nghe thế, ta thường sợ vì là “pháp lý”! Hãy khoan! Ta đặt câu hỏi: “Có giá trị với ai?” “Có phải với cơ quan chính quyền hay tòa án?” Thoạt nghĩ, bạn sẽ bảo ”với tòa án”, với “luật pháp”. Nghĩ kỹ hơn thì không phải vậy. Luật pháp hay tòa án có tranh chấp di sản với người thừa kế đâu; mà chính là các người kia với nhau và họ đem nhau ra tòa đấy chứ.  Bên bảo “di chúc không có giá trị”; bên nói “có chứ”. Thực sự họ tranh chấp nhau về tài sản thừa kế; còn hình thức di chúc chỉ là cái cớ. Vậy tòa án phải quyết định hình thức di chúc đúng hay sai? Nhìn ra trước các sự tranh chấp kia, luật quy định các điều kiện của di chúc. Cứ soạn đúng như thế  thì khỏi cãi nhau!  Suy ra, “giá trị pháp lý của bản di chúc” là loại bỏ tranh chấp. 
Nhấn mạnh tính pháp lý của tờ di chúc vì tính chất long trọng của nó là chưa hiểu luật. Các quan chức hành chánh thường làm như thế. Là luật sư bạn cần nắm rõ vấn đề. Nếu các thừa kế nhìn nhận bản di chúc là ý muốn của bố mẹ họ, thì việc chứng thực mà luật buộc trở thành vô nghĩa! 
Trở lại đề tài, quan hệ xã hội hay tương quan pháp lý tạo ra tư cách. Tư cách ấn định trách nhiệm và quyền lợi. Quyền lợi phải đi đôi với trách nhiệm. Đó là các “bí mật” của luật pháp. Khi xem hợp đồng của khách hàng giao, bạn sẽ hoán chuyển: giao dịch cam kết thành vụ việc – các bên thành tư cách mỗi người. Nắm được tư cách, bạn sẽ bảo vệ được thân chủ mình vì biết ông ta có quyền lợi gì và với ai. Tư cách giúp mở tung vấn đề. 
Tuy nhiên, sau khi xem một giao dịch thì ta cũng phải xác định nó nằm trong lãnh vực nào: dân sự (trách nhiệm theo nghĩa vụ; theo hợp đồng và ngoài hợp đồng, lao động, thương mại); hành chính, hay hình sự. Thông thường, trách nhiệm dân sự buộc phải thực thi bằng tiền nếu vi phạm; trách nhiệm hành chánh thì cũng bằng tiền hay phải chấm dứt hoạt động; trách nhiệm hình sự thì bằng tiền, tù hay cả hai, tùy sự vi phạm. Câu viết ”tôi cam kết sẽ chịu mọi trách nhiệm” thì thực sự chỉ là một trong ba loại trách nhiệm trên. 
I. Vận dụng luật pháp 
Ở đây tôi chỉ đề cập LDS tức là trách nhiệm dân sự. 
Các bạn đã học luật vậy đương nhiên các bạn biết luật. Đó là mức độ thứ nhất của người đã học luật. Khám phá ra “bí mật của luật” như tôi đã kể ở trên – mà đó là phần rất nhỏ – thì là bước đầu cho sự hiểu luật. Khi hiểu luật nhiều thật nhiều thì bạn dạy luật được. Vậy hiểu luật là mức độ thứ hai. Nhưng chỉ ở mức này thì chưa giúp gì được cho việc tái lập trật tự xã hội mà đã bị phá vỡ do sự vi phạm luật của một ai đó. Một phần trong vai trò của luật sư là tái lập trật tự. 
Tái lập trật tự xã hội về mặt dân sự là làm sao cho người thiệt hại được bồi thường. Vậy ngoài hai bên liên can phải có người thứ ba và bằng chứng, để giải thích, hay bắt buộc “người vi phạm” đền cho “nạn nhân” và người này phải biết vận dụng luật. Luật sư và thẩm phán nói chung (bao gồm kiểm sát viên) làm việc này. Ở đây tôi chỉ đề cập luật sư.
Trở lại chậu hoa rơi thì việc vận dụng luật là:
(i) Xác định ngành luật, phân tích khung cảnh (thời gian, không gian, chủ nhân) của sự việc chậu hoa hoa rơi, khiến gây thương tích; 
(ii) Người phải chịu trách nhiệm, chiếu theo quy định về “cây cối gây ra” hay “sức khỏe bị xâm phạm”;
(iii) Bằng chứng; và 
(iv) Mối liên hệ nhân quả.  
Chọn ra một điều khoản nhất định của một văn bản luật nào đó áp dụng cho một sự việc nhất định, với những người nhất định, để ấn định trách nhiệm hầu tái lập trật tự là vận dụng luật pháp. Một người hiểu luật có thể có một trình độ cao, như tiến sĩ luật; nhưng sự hiểu biết ấy khó áp dụng trong thực tế vì luật chỉ áp dụng cho những người và cảnh nhất định đã xảy ra và phải làm sao thuyết phục được các người liên quan, vốn ít hiểu luật.  
Tôi xin lấy một thí dụ để làm rõ các mức độ: Biết luật, hiểu luật và vận dụng luật qua một số hành vi bị luật điều chỉnh. Ấy là: đi xe, quẹo xe và tránh xe ngược chiều. Luật Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định thế này. 
“Điều 9. Quy tắc chung
Người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định và phải chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ.
............
Điều 15. Chuyển hướng xe
1. Khi muốn chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ.
2. Trong khi chuyển hướng, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải nhường quyền đi trước cho người đi bộ, người đi xe đạp đang đi trên phần đường dành riêng cho họ, nhường đường cho các xe đi ngược chiều và chỉ cho xe chuyển hướng khi quan sát thấy không gây trở ngại hoặc nguy hiểm cho người và phương tiện khác.
3. Trong khu dân cư, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng chỉ được quay đầu xe ở nơi đường giao nhau và nơi có biển báo cho phép quay đầu xe.
4. Không được quay đầu xe ở phần đường dành cho người đi bộ qua đường, trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, ngầm, trong hầm đường bộ, đường cao tốc, tại nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, đường hẹp, đường dốc, đoạn đường cong tầm nhìn bị che khuất.
Điều 17. Tránh xe đi ngược chiều
1.Trên đường không phân chia thành hai chiều xe chạy riêng biệt, hai xe đi ngược chiều tránh nhau, người điều khiển phải giảm tốc độ và cho xe đi về bên phải theo chiều xe chạy của mình.
2. Các trường hợp nhường đường khi tránh nhau quy định như sau:
a) Nơi đường hẹp chỉ đủ cho một xe chạy và có chỗ tránh xe thì xe nào ở gần chỗ tránh hơn phải vào vị trí tránh, nhường đường cho xe kia đi;
b) Xe xuống dốc phải nhường đường cho xe đang lên dốc;
c) Xe nào có chướng ngại vật phía trước phải nhường đường cho xe không có chướng ngại vật đi trước.
3. Xe cơ giới đi ngược chiều gặp nhau không được dùng đèn chiếu xa.”
Áp vào ba mức độ đã nêu thì:
1. Biết luật. 
Là biết các quy định trên trong thực tế. Đi xe máy trên đường (tham gia giao thông) thì phải đi như thế nào; lúc quẹo phải làm gì; và tránh xe đi ngược chiều thế nào.
2. Hiểu luật. 
Một người hiểu luật thì biết rằng luật kia nhằm giữ cho mọi người an toàn khi đi đường. Nguyên tắc chung là mỗi người phải ở bên phải theo chiều đi của mình và khi đi như thế thì có ưu tiên vì được người khác nhường. Ai không nhường là vi phạm luật dù chưa đụng ai; còn mình đi không đúng thì cũng phạm luật dù cảnh sát chưa bắt.
Khi muốn rẽ tay phải hay tay trái thì phải giảm tốc độ và ra dấu hiệu báo hướng rẽ. Hơn nữa, khi rẽ thì nhường quyền đi trước cho người đi bộ, người đi xe đạp đang đi trên phần đường dành riêng cho họ, nhường đường cho các xe đi ngược chiều và chỉ rẽ khi thấy không gây trở ngại hoặc nguy hiểm cho người và phương tiện khác. Phải làm như thế vì mất ưu tiên khi đi. 
Nếu đi trên cầu xuống thì phải nhường đường cho xe đang lên dốc cầu. Phải làm vậy vì khi xe mình đi xuống, thì không phải đạp, hay không phải nhấn ga; tức là được an nhàn, kiểm soát được xe mình, và vì thế khó bị ngã. Trong khi ấy, khi người đi lên dốc cầu phải làm ngược lại, bánh trước cao, bánh sau thấp, khó kiểm soát  nên dễ bị ngã. Luật áp dụng đạo đức con người là người mạnh phải nhường cho người yếu.
Người hiểu luật sẽ giải thích các quy định của luật, tại sao nó có và có thể mở rộng thêm bằng cách giảng luân lý, người đối xử với người; hay tập tục trên thế giới về việc lái xe theo bên phải hay bên trái. Lúc đó sẽ là thầy giáo giỏi.
3. Vận dụng. 
Người vận dụng luật là khi phải giải quyết một vụ tranh chấp. Thí dụ, anh A đang đi xe đạp bên tay phải trên đường Cách mạng Tháng Tám, khu quận 3, gần đến ngã tư Võ Văn Tần. Đến sát ngã tư, A bị ngã vì B đi xe máy, vượt lên để rẽ phải, áp sát và đụng anh ta. B thấy đèn vàng bèn chạy nhanh lên vì có bảng ghi “Cấm rẽ phải khi đến đỏ”. A đến nhờ bạn thưa B.
Muốn làm bạn phải vận dụng luật, giống như trình bày ở vụ chậu hoa rơi. (Tôi không thể dùng vụ lai chậu hoa rơi ở đây được vì nó không có thí dụ cho việc biết và hiểu luật). Bạn phải xác định ngành luật phù hợp. Ở đây bạn không nhảy sang Bộ Luật Hình sự (Điều 108); mà phải tìm Luật Giao thông đường bộ. Bạn sẽ thấy B vi phạm Điều 15.2. Vậy là xác định vi phạm (hành vi bị điều chỉnh). Đi tiếp, bạn phải tìm cách để B đền tiền cho A? Bạn không thể làm một luận án như tiến sĩ ở đây! Luật sư khác tiến sĩ ở chỗ này. Bạn sẽ vận dụng điều 15.2 kia vào trường hợp cụ thể,  tức là của A. 
Để vận dụng luật bạn phải biết đặt câu hỏi pháp lý. Đặt câu hỏi như thế là một vấn đề căn bản của mọi luật sư. Và bạn phải làm sau khi đã xem xét nội vụ. 
Câu hỏi ấy có thể là: “B có vi phạm luật không?”. Thường thì các bạn hỏi như vậy. Hỏi như thế, đối tượng bạn nhắm vào là luật pháp, tức là Điều 15.2 kia (vi phạm luật mà). Nhưng ở đây là A cơ. Vậy bạn nên hỏi: “Khi làm A ngã, thì B đã đi phải hay đi trái?” Đi phải hay trái cũng là dựa theo luật, nhưng bạn đã đưa A vào cuộc. Thực ra, hỏi theo câu trước hay sau thì cũng là đặt câu hỏi pháp lý vì chúng đều dựa vào luật. Nhưng cách sau cho câu trả lời nhanh hơn. 
Hỏi theo câu đầu thì câu trả lời lần lượt theo logic sẽ là: (i) B có vi phạm luật; (ii) vì luật buộc B phải nhường quyền đi trước cho người người đi xe đạp đang đi trên phần đường dành riêng cho họ, tức là A; (iii) vậy B phạm lỗi với A và phải đền cho A. Bạn thấy không, bạn nhắm vào luật thì bạn phải nêu luật ra, rồi mới đưa B vào được. 
Hỏi theo cách sau thì câu trả lời là: B đi trái luật nên làm ngã A; vậy phải đền cho A. Trong câu hỏi sau bạn nhắm vào B, nên câu trả lời nhanh hơn, xác định vi phạm rõ hơn.  
Bạn có thể phản đối tôi, vì thế tôi nói “nên hỏi”. Ai giải quyết vấn đề đúng và nhanh thì hiệu quả hơn người làm chậm. Luật sư là một người làm kỹ thuật. Luật là một thực tế. Ai làm hiệu quả hơn thì người ấy giỏi.

Vậy, khi đọc bài này xong, bạn có thể biết mình đang ở mức độ nào. Vai trò của luật sư là vận dụng luật pháp. Chúng ta dễ gặp người biết luật; nhưng họ thường chưa hiểu luật; còn vận dụng được thì phải mất nhiều công. Bởi thế các tòa án ở Mỹ, họ chỉ cho phép luật sư tham dự các vụ tranh chấp. Sở dĩ vậy vì luật sư biết cách đặt câu hỏi pháp lý, biết cách tranh tụng để đưa ra chân lý, giúp tòa ra bản án chấp chóng vánh và thuyết phục. Dạy cách vận dụng luật chưa được chú trọng trong các trường luật của ta. Các bạn nên biết cách này, nếu muốn hành nghề thành công. Tôi sẽ trở lại với các bạn trong các đề tài khác. Các bạn có thể trao đổi với tôi về đề tài này, nếu muốn. Ngồi uống nước ở sân trước của Đoàn (Một chiều mưa tầm tả chẳng hạn... nhưng ai rủ thì phải bao tôi).  

Luật sư Nguyễn Ngọc Bích (Công ty Luật HD DC)

Posted via email from TuanAnh Nguyen

Luật sư Việt Nam nói về vấn đề "khép cửa" với luật sư tập sự

NDĐT - Tại buổi toạ đàm sáng 31-3 vừa qua về các nội dung của dự thảo Thông tư hướng dẫn về tập sự hành nghề luật sư, các đại diện của đoàn luật sư nhiều tỉnh, thành đã bàn luận sôi nổi về vấn đề có hay không việc Văn phòng luật sư (VPLS) phải trả chi trả thù lao cho luật sư tập sự (LSTS). Nhiều ý kiến cho rằng, nếu có quy định cứng này thì nhiều VPLS khó mà dang tay ra chào đón người đến xin tập sự. Dự thảo Thông tư không quy định về việc trả lương hay thù lao cho người tập sự vì theo ban soạn thảo, trong trường hợp hai bên có thoả thuận về việc trả lương hoặc thù lao thì quyền và nghĩa vụ của hai bên được thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động hoặc pháp luật dân sự. Tuy nhiên, một số luật sư (LS) tham gia buổi tọa đàm cho rằng, LSTS cũng cần được hưởng một khoản phí xứng đáng và thực tế nhiều VPLS đã làm việc này. Ông Nguyễn Văn Thảo- Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, cần có quy định về mức lương đối với LSTS và đó là số tiền mà họ cần được hưởng trong qúa trình tập sự tại văn phòng. Tại VPLS Hằng Nga, LSTS nhiều khi “được cho ra biển nhưng lại không được phép bơi”. Do đó LSTS cần phải được “tập bơi” và việc nhận thủ lao là đương nhiên theo từng vụ việc cụ thể. Theo LS Hằng Nga, quy định của pháp luật dường như ngày càng “bó hẹp” hơn đối với LSTS. Pháp lệnh Luật sư năm 1997 cho phép LSTS có thể tham gia tranh trụng tại tất cả các cấp. Pháp lệnh năm 2001, LSTS chỉ được phép tranh tụng tại các toà án cấp quận, huyện. Và đến dự thảo Thông tư ban hành Quy chế đối với LSTS thì đối tượng này chẳng được làm gì cả ngoài “giúp việc” theo chỉ dẫn của LS hướng dẫn. Tuy nhiên, LS Nguyễn Huy Thiệp- Đoàn LS Hà Nội nhấn mạnh, nếu có quy định VPLS phải nhận và trả thủ lao cho LSTS thì sẽ chẳng có văn phòng nào “mở cửa” cho người đến xin tập sự. Trên thực tế, có nhiều VPLS hoạt động cầm chừng, sống vất vả với nghề nên việc đưa ra những quy định kiểu áp đặt, ràng buộc nghĩa vụ “cứng” là không khả thi. “LSTS nên lai lưng ra mà làm chứ cứ ngồi chờ phân công thì sẽ chẳng có việc gì mà làm”, ông Thiệp nói. Luật sư Nguyễn Hiếu cũng cho rằng, liệu các VPLS có chịu tiếp nhận LSTS hay không nếu họ coi đó là gánh nặng. LS Nguyễn Phúc Tiến- Phó Chủ nhiệm Đoàn LS Phú Thọ, thực tế, các LSTS tại đây thường được chi trả 20% trên tống số phí mỗi vụ nhưng không có nghĩa là nên quy định chung cho tất cả. Nếu LSTS mà không làm việc đòi trả thù lao thì lại không hợp lý, do đó cần dựa trên công việc thực tế và sự thoả thuận để đưa ra khoản phí cho LSTS. Phan Thanh Long - chủ nhiệm Đoàn LS Thái Nguyên khẳng đinh, điều 55 của Luật Luật sư chỉ quy định việc trả phí đối với Luật sư chứ không có quy định về việc trả phí cho LSTS do đó chỉ nên tính chuyện thoả thuận mà thôi. Khoản 1 Điều 5 Dự thảo Thông tư lần này cũng quy định chung chung rằng, khi người tập sự được nhận vào một tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức đó có xác nhận bằng văn bản thức ghi nhận thoả thuận giữa hai bên. Như vậy, quyền và nghĩa vụ của các bên được thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động, pháp luật về luật sư và Thông tư này. Song theo Liên đoàn luật sư Việt Nam, dự thảo Thông tư cần quy định người tập sự hành nghề luật sư và tổ chức hành nghề luật sư nhận tập sự phải thoả thuận về việc ký kết hợp đồng lao động để đảm bảo quyền lợi hai bên. LSHà Thị Thanh – Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Hưng Yên cho hay, “trên thực tế, tại văn phòng của chúng tôi đã ký hợp đồng lao động với những người tập sự và cho họ được tham gia vào nhiều vụ việc thực tế. Do đó, sau khi hết thời hạn tập sự, hầu như họ đều hành nghề khá vững”. Phản bác lại quan điểm này, ông Phan Thanh Long khẳng định, nếu dùng hợp đồng lao động thì cũng không đúng vì bản chất của hợp đồng này là quan hệ lao động giữa chủ sử dụng lao động và người lao động nhưng ở đây là đi tập sự hành nghề chứ không phải xin lao động. Mà đã ký hợp đồng lao đồng còn phải thực hiện nghĩa vụ chi trả ốm đau… do đó đối với các VPLS điều này là khó khả thi. Như vậy, quy định về mức thù lao cũng như ký kết văn bản thế nào giữa VPLS và người tập sự là hoàn toàn là câu chuyện “thoả thuận”. Việc chi trả thù lao chính là sự thừa nhận năng lực cũng như đóng góp của LSTS đối với VPLS. Tuy nhiên, thực tế điều đầu tiên mà mà các luật sư tập sự mong muốn khi “gõ cửa” các VPLS chắc chắn không phải là có được chi trả thù lao hay không mà là được “va đập” thực tế để thu về kỹ năng hành nghề. Vì thế, dự thảo thông tư cần có những quy định mở hơn nữa đối với LSTS để họ nhanh “cá chép hoá rồng”. Hương Nguyên src: http://www.ducquanglawfirm.com/luatsuvietnam.htm

Posted via email from TuanAnh Nguyen